Sonsuz hamd-ü senâlar Habîbine hitâben: “Şüphesiz ki sen elbette pek büyük bir ahlâk üzeresin” buyurmuş olan Allâh-u Te‛âlâ’ya mahsustur.
Sınırsız salât-ü selâmlar: “Ben ancak iyi ahlâkı tamamlamak için gönderildim” buyu-ran Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)e, O’nun ah- lâkını hakkıyla örnek alan âl-i ashâbına ve cezâ gününe kadar iyilikte onlara hakkıyla uyanlara olsun.
Cezâevindeyken: “Hapisten çıktığımda her sene Rebî‛u’l-evvel ayında Rasûlüllâh (Sallâllâ- hu Aleyhi ve Sellem) hakkında bir eser telif edeceğim” diye Allâh-u Te‛âlâ’ya söz vermiştim.
Baypas ameliyatı olduğum sene hâricinde Rabbim beni bu sözde durmaya muvaffak eyledi. İşte bu sene de elinizdeki bu eseri Mevlid gecesine yetiştirmek nasip oldu.
Rabbimden niyâzım odur ki, kalan öm-rümde de beni her sene böyle hayırlı bir amele muvaffak eylesin, siz okurlarımı da Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in sevgisi bakımından gün be gün müzdâd eylesin. Âmin.
Elinizdeki bu risâle, Ârif-i billâh Abdü’l-Vehhâb eş-Şa‛rânî (Kuddise Sirruhu)ya âit olan “el-Ahlâku’l-Metbûliyye” isimli kitabın, Ezher Şeyhi Abdü’l-Halîm Mahmud (Rahimehullâh)ın tahkîkiyle Kâhire’deki Hassân Matbaasının 1975 yılında yaptığı baskının birinci bâbının tercümesidir.
Aynı bölüm Yusuf en-Nebhânî (Rahimehul- lâh)ın hocası olan Hasen el-‛Adevî (Kuddise Sir- ruhu)ya âit “en-Nefehâtü’ş-Şâzeliyye fî şerhi’l- Bürdeti’l-Bûsiyriyye” isimli eserde de, ayrıca Mâü’l-ayneyn (Rahimehullâh)ın “Na‛tü’l-bidâyât ve tevsîfü’n-nihâyât” isimli telifinde de yer al- mıştır ki, biz bunların cilt ve sayfalarını risâlemizin sonunda beyân ettik.
Allâh-u Te‛âlâ cümlemizi Habîbi’nin ah-lâkıyla ahlâklandırsın ve sıfâtıyla sıfatlandırsın.
12-Rebî‛u’l-evvel-1430 / 9-Mart-2009

KISMI-I EVVEL ŞEMÂİL-İ ŞERîFE
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek yüzü
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârekboyu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek başı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek saçları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek rengi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek alnı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek kaşları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek gözleri
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek burnu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek sakalı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek yanakları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek dişleri
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek boynu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek uzuvları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek bedeni
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârekkarnı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek omuzları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek vücûdu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek kolları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârekel ayası
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek elleri ve ayakları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek parmakları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek tabanları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek yürüyüşü
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek bakışı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek şemâiline bakmanın fazîleti
KISMI-I SÂNÎ AHLÂK-I NEBÎ
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in verâsı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in zühdü
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in iffeti
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ilmi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in keremliliği
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in halim selim olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ibâdeti
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in şüpheli yerlerden uzak durması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in insanları utandırmak istememesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kanâatkâr olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hayâsı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in şefkati
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in dünyâ ziynetine aldanmaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in gözlerinin korunmuş olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çıplak yıkanmaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in giyiminde şerîata uygun olması şartıyla seçici olmaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in bineğinde yanına başkasını da oturtması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hoş kokuyu sevip kötü kokudan hoşlanmaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in fakirlerle berâber yemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in akrabasına değer vermesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hiç kimsenin sözünü kesmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kendisine kötülük yapana kaba davranmaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in özrü kabul etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in şakalaşması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in gülmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübah olan oyunları meşrû görmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in bedevîlerin kaba sözlerine tahammul etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in affedici olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in tevazuu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in dâvete icâbet etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in berâberinde- kilerden daha değerli şeyleri yiyip içmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in odun toplaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hiçbir yoksulu hakir görmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mülkünden sebep hiçbir kraldan çekinmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hiçbir kimseye lânet okumaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hiçbir kimseye vurmaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in insanların isteğine cevap vermesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kendisi için serilen yatağı beğenmezlik etmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ilk selâm veren olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in musâfaha etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in bir meclis- den kalkarken de otururken de zikir üzere olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in oturuş şekli
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in bedevîler
tarafından rahatça tanınabilmesi için kendisine yüksekçe bir yer yapılması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ekserî kıbleye doğru oturması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in altındaki minderi yanındakine vermesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in misâfirine ikrâm etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ashâbının ne halde olduğuna dikkat etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in torunlarıyla şakalaşması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in güler yüzlü olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ashâbına künye takması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in oturduğu meclisten kalkarken okuduğu duâ
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in konuşma şekli
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çok ağlaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ashâbının
O’nun yanındaki gülüşlerinin tebessümden ibâret olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yemek yerkenki oturma şekli
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çok sıcak yemek yememesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yaş meyveler içerisinde sevdikleri
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in üzüm yeme şekli
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hurma yerken su veyâ süt içmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in en sevdiği yiyeceğin et olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in sürekli et yemeyi de hoş karşılamaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kabağı çok sevmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kim çağırsa “buyur” demesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in nefsi için öfkelenmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in her yerde hakkı icrâ etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in karnına taş bağlaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in helal olan şey- lerden kendisine takdim edilenleri geri çevirmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in sâde sütle yetinmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in karpuz, yaş hurma, tavuk ve kuş eti yemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kendisi için
av yapılmasını sevmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in et yeme şekli
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in eritilmiş
yağı ekmekle yemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in koyunun kol
ve omuz kısmını sevmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in Acve’yi sevmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hindibâ,
rezene otu ve semiz otunu sevmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in böbrekleri
yemeyi kerih görmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in koyunun
yedi yerini yemeyi mekruh sayması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kendisini
sarımsak, soğan ve pırasa yemeyip Hazreti Ali (Radıyallâhu Anh)a sarımsak yemeyi tavsiye etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hiçbir
yemeyi tenkit etmeyişi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kazanı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kutusuna
konan eşyaları
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yedi tane
keçisinin olduğu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in keler ve
dalak yemekten hoşlanmayışı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yemekten
sonra parmaklarını yalamadan mendile silmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yemekten
sonra ellerini yıkaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in içtiği kabın
içine nefes vermemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in utangaçlığı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yediğinden
başkasına ikrâm etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in sarık sarma
şekilleri
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kolunun yeninin bileğe kadar olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in cübbe giymesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ridâsı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in izârı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kırmızı ve
yeşil çizgili hırka giyinip, hâlis kırmızı
giyinmekten nehyetmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in şalvar
giyinmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in nâlinleri
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in cumada
ekserî beyaz giyinmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yüzük takması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in en çok
giyindiği kıyafetlerinin pamuklu olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kalın
pamuktan dokunmuş bir sarığının olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in vefât ettiğinde dokunmakta olan bir hırkasının olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kızartılmış
ciğer yemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in âilesiyle iyi geçinmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in koyunlarının
sayısının yüzü geçmesini istememesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in peygamber
olmadan önce koyun bakmış olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in Hadîce (Radıyallâhu Anhâ)nın ücretli işcisi olarak sefere
çıkmış olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in borç
almış olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ümmetine
genişlik olsun diye yemin etmiş olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kendisini
metheden şâiri mükâfatlandırması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in meddahların
suratına toprak saçılması emrinin mânâsı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in güreş yapması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in elbiselerine
bulaşan bitleri bizzat kendisinin ayıklaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yürüyüş şekli
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ashâbının arkasından yürümesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in peştemalinin
topukların üzerinde oluşu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in entârisinin
düğmelerinin kapalı oluşu
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in yamalı
elbise giyinmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in cumaya özel
iki elbisesinin olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in başka elbisesi
bulunmadığından, bâzı kere sâdece bir çarşafa dolanarak namaz kılması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in za‛feranla
boyalı bir yatak çarşafının olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in bir şeyi
hatırlamak için yüzüğüne ip bağlaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in gönderdiği
mektuplara mühür vurması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in sarık
altına takke giyinmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in bâzen namaz
dışında sâdece takke giyinmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in Sehâb adın- daki bir sarığı Ali (Radıyallâhu Anh)a hediye etmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in döşeğinin
şekli
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ibâdetine mâni
olmasından korktuğu için döşeğinin ince bir
şekilde serilmesini istemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çoğu kere
bir hasır üzerinde uyuması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çömleketen
olan bir ibriğinin bulunması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in mübârek
ağzından ve burnundan çıkanların insanlar
tarafından alınması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ashâbının
O’na tâzimi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in hiç kimseyi
gıybet etmemesi Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kendisine
yapılan kötülüğe misliyle mukâbele de bulunmaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ashâbından
kendisine kötü bir haber getirilmesini sevmemesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in câhilleri
hoş görüyle karşılaması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in merkebe
binmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çocuklara
selâm vermesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in heybetinden
titreyen bir adamı sakinleştirmesi
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in ashâbına yumuşak davranması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in Âişe
(Radıyallâhu Anhâ) ile koşma müsâbakası yapması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in şişmanlık
bakımından mûtedil olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in vefât etmeden
evvel geceleyin kıldığı nâfile namazların çoğunu
oturarak kılması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in sancağının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çanağının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in çadırının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kamçısının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in bardağının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in matarasının a
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in eğerinin adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in makasının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in kılıcının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in gümüşten
üç halkası olan deriden bir kemerinin olması
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in devesinin adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in katırının adı
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in merkebinin a
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in koyunun adı